Vajinal kuruluk sorunu yaşayanlar zaman içerisinde cinsel ilişkide ağrı, acı (disparoni sorunu) ile cinsellikten iyice uzaklaşabilmektedirler. Bu da çift ilişkisinde sorunlar yaşanmasına, evlilik problemlerine ve özgüven kaybına yol açabilir.
Vajinal kuruluk ; cinsel birleşme sırasında yeterince ıslaklık ve kayganlık olmayışı cinsel ilişkiyi ağrılı hale getirebilir. Yanma batma acıma gibi şikayetlere yol açabilir. Bu da zamanla birliktelikten alınan hazzın azalmasına neden olabilir.
Vajinal kuruluk yani vajinanın cinsel ilişki sırasında yeterince ıslanma azlığı, kayganlaşmasının normalden az olması sık olarak rastlanılan ve kişilerin hayatlarını olumsuz etkileyen bir cinsel problemdir. Böyle bir durumda cinsel ilişki beklenen düzeyde değildir ve hatta kadın açısından ağrılı olabilir.
Vajinal salgı, cinsel ilişkide ön sevişme sırasında kadının cinsel uyarılması ile en üst (optimum) seviyede oluşmaktadır. Sağlıklı ve konforlu bir cinsel ilişki için vagina iyice kayganlaştırılmış (sulanmış) olmalıdır. Cinsel ilişki haricinde kadının yürürken bile genital dudakların birbirine sürtünme ile aşınmasını da vajinal salgı bezlerinin lubrikasyonu önlemektedir.
Vajinal ıslanmayı sağlayan bezlerin salgıları kaygan, renksiz, şeffaf ve kokusuzdur, iç çamaşırda da iz bırakmaz. İç çamaşırda iz bırakan, kokulu, renkli, kıvamlı akıntılar vaginal enfeksiyon habercisidir.
Vajinal Lubrikasyon yani “vajinal kayganlaşma (vajinal ıslanma, sulanma)” vajina duvarını oluşturan hücrelerden ve vajinal bezlerden salgılanan sıvılar sayesinde vajinanın sulanarak ıslanmasıdır. Vajina içerisinde yağ ve ter bezleri yoktur. Ancak vajinanın hemen dış (vajinaya giriş) kısmında bulunan, ıslanmayı sağlayan salgı yapıcı bezlerdir. Bu bezler arasında en sık olarak bilinenler hemen giriş kısmında altta sağlı sollu olarak yerleşim gösteren “bartolin” bezleri ile üstte idrar deliğinin çevresinde yayılım gösteren “skene” bezleridir.
CİNSEL İLİŞKİDE AĞRI DUYULMASI HER ZAMAN DOKTOR KONTROLÜNÜ GEREKTİREN BİR DURUMDUR.
Cinselliğin içerdiği kavramlara karşı suçluluk ve günahkarlık duygusu hissetmek EN ÖNEMLİ PSİKOLOJİK SORUNDUR. Kişinin anne karnındaki dönemi, çocukluğu ve ergenliği gibi gelişim evrelerindeki yaşananlarla, daha sonra kazanılmış olan bazı deneyim ve öğretilerle ilgilidir. İyi bir öykü alınarak bütün bu evreler ayrıntılı olarak gözden geçirilmeli, sebep bulunmaya çalışılmalı ve bunun üzerine konuşulup yanlış düşüncelerin farkına varılıp bunlar değiştirilmeye çalışılmalıdır.
Disparoni nedenleri incelenirken aşağıdan yukarı doğru (vajina girişinden iç genital organlara doğru) bir ayrım yapmak konunun daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Vajina girişine bağlı nedenler:
-Kızlık zarıyla ilgili sorunlar: Kızlık zarının yapısal olarak sert olması bu durumun en tipik örneğidir.
-Menopoza bağlı olarak dokularda incelme ve kuruluk: Menopoz döneminde genital dokular esnekliklerini yitirdiklerinden ve vajinada kuruluk olduğundan cinsel ilişki tahriş ve ağrıya neden olabilir.
-Yeterince hazır olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş. ISLAKLIK VE KAYGANLIK OLMAMMASI SONUCU.
-Doğum kesisi (“epizyotomi”) nedbeleri: özellikle zor doğumlardan sonra vajina girişine ve vajina içine fazla sayıda dikiş atılması gerektiğinde veya doğum kesisi iyileşmesi esnasında enfeksiyon meydana geldiğinde dikiş yerleri sıklıkla nedbe bırakarak iyileşir ve bu nedbeler ilişkide ağrı duyulmasına neden olur.
-Enfeksiyonlar: Aktif Herpes Simpleks enfeksiyonları (genital uçuk) hem cinsel ilişkide hem de diğer zamanlarda ağrı nedeni olabilir. Herpes Simpleks Enfeksiyonları
Vajinaya bağlı nedenler:
-Enfeksiyonlar: ileri derecede bir vajina enfeksiyonu (vajinit) ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden olabilir.
-Kitle ve tümörler: vajinada kitle çok nadir görülür. Büyük kitleler ağrı ve beraberinde kanamaya neden olabilirler.
-Rektosel (vajina arka duvarı sarkması), rahim sarkması ve sistosel (vajina ön duvarı sarkması): gerilmeye bağlı ağrı nedeni olabilirler.
Rahim sarkması
-Yabancı cisimlere karşı gelişen allerjik cevap: prezervatiflerin yapısında bulunan lateks maddesi bazı kadınlarda ciddi allerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir. Bu tür durumlarda vajina girişi ve vajina dokusu ödemli ve dokunulmaya hassas olduğundan ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden olabilir
-Doğumsal vajina kusurları: vajinanın doğuştan dar olması veya ileri derecede kısa olması ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden teşkil edebilmektedir.
Pelvik yapılara ait nedenler (iç genital organlara bağlı nedenler):
-Pelvik iltihabi durumlar: pelvik enfeksiyonlar hem akut dönemde hem de iyileştikten sonraki dönemde ilişkide ağrı nedeni olabilirler.
Pelvik enfeksiyonlar
-Endometriyozis: endometriozis genital bölgedeki organlarda yapışıklıklara neden olan bir durumdur. Bu yapışıklıklar ilişki esnasında gerilmeye ve ağrıya neden olabilirler.
Endometriyozis
-Rahimin habis veya selim tümörleri
-Pelvis içindeki organlarda geçirilmiş enfeksiyonlara, ameliyatlara veya endometriyozise bağlı gelişen yapışıklıklar
-Geçirilmiş pelvis kırıkları
Sindirim sistemi ve idrar yolu hastalıkları: nadiren ağrı nedeni olurlar
-İltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn hastalığı-Divertikülit)
-Kabızlık
-Hemoroid (basur), fistül ve fissür gibi anüs ve rektum bölgesi hastalıkları: dışkılama esnasında ve sonrasında ağrıya neden olabilecekleri gibi yakın komşuluk nedeniyle disparoni nedeni de olabilirler.
-Uretra veya idrar torbasına ait sorunlar
Psikolojik sorunlar:
-İlk ilişkinin ağrılı olmuş olması kadının cinsel ilişkiden korkmasına ve ilişki esnasında ağrı hissetmesine neden olabilmektedir.
İlk cinsel deneyimden beri var olan ağrı “birincil disparoni”, sonradan ortaya çıkmış ağrı “ikincil disparoni” olarak adlandırılır. Bu ayrım muhtemel nedenlerin ortaya konması açısından önemlidir.
“Yüzeyel disparoni” vajina girişinde, “derin disparoni” ise penisin girmesiyle birlikte vajinanın derinlerinde ortaya çıkan ağrıdır ve bu ayrım tanının konması açısından son derece önemlidir. “Derin disparoni” durumunda ağrı alt karın bölgesinde yaygın olarak hissedilir.